Otvorena ili zatvorena magnetna rezonanca - u čemu je razlika?

Magnetna rezonanca predstavlja jednu od najpreciznijih dijagnostičkih metoda za prikaz unutrašnjih organa, zglobova, kostiju, kičme i mekih tkiva. Snimanje se obavlja pomoću snažnog magnetnog polja i radio-talasa, bez upotrebe jonizujućeg zračenja, a dobijeni snimci omogućavaju lekaru da uoči promene koje često nisu vidljive drugim dijagnostičkim metodama.

Danas postoje dve osnovne vrste MR aparata - zatvoreni i otvoreni. Iako oba sistema imaju isti cilj, između njih postoje značajne razlike u konstrukciji, jačini magnetnog polja, kvalitetu prikaza i udobnosti tokom pregleda.

Magnetna rezonanca zatvorenog tipa

Kod zatvorenog MR aparata pacijent se nalazi u cilindričnom tunelu u kojem je magnet raspoređen oko tela. Upravo ovakav dizajn omogućava stvaranje veoma snažnog i ujednačenog magnetnog polja, zbog čega se dobijaju izuzetno detaljni snimci.

• Visoka rezolucija snimaka - magnetno polje jačine 1,5T ili 3T omogućava precizan prikaz čak i veoma sitnih anatomskih struktura, zbog čega je zatvoreni MR prvi izbor za preglede mozga, kičmenog stuba, nerava i složenih zglobova.
• Širi dijagnostički opseg - zahvaljujući kvalitetu slike moguće je otkriti veći broj oboljenja i vrlo male promene koje zahtevaju maksimalnu preciznost.
• Kraće vreme snimanja - snažnije magnetno polje omogućava brže prikupljanje podataka, pa pojedini pregledi traju kraće nego na otvorenom MR sistemu.

Međutim, zatvoreni MR ima i određene nedostatke.

• Manji komfor - uski tunel i zatvoren prostor kod pojedinih pacijenata izazivaju nelagodnost ili klaustrofobiju, posebno kada pregled traje duže.
• Izraženija buka - tokom rada aparat proizvodi glasne zvuke, zbog čega se pacijentima najčešće daju čepići za uši ili slušalice.
• Potpuno mirovanje - i najmanji pokreti mogu umanjiti kvalitet snimka, pa je važno ostati potpuno miran tokom celog pregleda.
• Ograničen prostor - osobe krupnije telesne građe ili pacijenti sa izraženom klaustrofobijom ponekad teško mogu da obave pregled u standardnom zatvorenom aparatu.

Magnetna rezonanca otvorenog tipa

Za razliku od zatvorenog sistema, otvorena magnetna rezonanca nema tunel koji okružuje pacijenta. Magneti su postavljeni iznad i ispod tela, dok su bočne strane otvorene, što stvara znatno prijatnije okruženje tokom snimanja.

• Veći osećaj sigurnosti - otvorena konstrukcija značajno smanjuje osećaj zatvorenosti i predstavlja dobro rešenje za osobe koje imaju strah od boravka u uskom prostoru.
• Pogodna za decu - roditelj često može biti uz dete tokom pregleda, što olakšava saradnju i smanjuje potrebu za sedacijom.
• Lakši pristup pacijentima sa ograničenom pokretljivošću - osobe u invalidskim kolicima, traumatizovani pacijenti ili oni sa većom telesnom građom jednostavnije se pozicioniraju na otvorenom aparatu.
• Tiši rad aparata - buka je uglavnom manja nego kod zatvorenih MR sistema, što doprinosi prijatnijem iskustvu tokom pregleda.
• Mogućnost snimanja u različitim položajima - pojedini otvoreni sistemi omogućavaju pregled u specifičnim položajima tela, što može biti značajno kod određenih problema sa kičmom ili zglobovima.
• Manji uticaj metalnih implantata - zbog slabijeg magnetnog polja kod pojedinih pacijenata sa metalnim implantima mogu nastati manje smetnje na snimcima nego kod zatvorenih sistema.

Ograničenja otvorene magnetne rezonance

Otvoreni MR aparati imaju brojne prednosti kada je reč o udobnosti pacijenta, ali postoje situacije u kojima zatvoreni MR daje pouzdanije dijagnostičke rezultate.

• Slabije magnetno polje - većina otvorenih sistema koristi magnete manje jačine, najčešće ispod 1,5T.
• Niža rezolucija slike - veoma sitne ili duboko smeštene promene mogu biti manje jasno prikazane nego na zatvorenom MR aparatu.
• Duže trajanje pregleda - zbog slabijeg magnetnog polja pojedina snimanja mogu trajati nešto duže.
• Nisu svi pregledi dostupni - određene dijagnostičke procedure zahtevaju visok nivo detalja koji može obezbediti samo zatvoreni MR sistem.

Koji tip magnetne rezonance je bolji?

Ne postoji univerzalan odgovor na ovo pitanje, jer izbor zavisi od razloga zbog kojeg se pregled obavlja.

Ako je potrebno dobiti maksimalno detaljne snimke, posebno kod pregleda mozga, kičme, nerava ili složenih zglobova, zatvorena magnetna rezonanca najčešće predstavlja najbolji izbor.

Sa druge strane, za osobe koje imaju izraženu klaustrofobiju, veću telesnu građu, ograničenu pokretljivost ili teško podnose zatvoren prostor, otvorena magnetna rezonanca omogućava znatno prijatnije iskustvo, uz visok nivo dijagnostičke pouzdanosti za veliki broj pregleda.

O tome koji će aparat dati najbolje rezultate odlučuje radiolog na osnovu regije koja se snima, sumnje na određeno oboljenje i opšteg zdravstvenog stanja pacijenta. Cilj je da se pronađe najbolji odnos između kvaliteta dijagnostičkog prikaza i udobnosti tokom pregleda.